newsletter.png
WAKSY BANER 2019 mały.png
baner piosenki 2019 mały.png
monitor maly.jpg
baner na www mały.png
re sesja.png
baner Karlino 360.png
Serwer SMS - Karlino.jpg
PŁATNOŚĆ KARTĄ W URZĘDZIE baner.png
baner gospodarka odpadami 2018.png
baner dobry start.png
Baner - karta rodziny 3+.jpg
1 procent.jpg
Prezentacja1.png
KDR.jpg
facebook karlina banner.png
kampania Rzecznika Praw Pacjenta mały baner II.png
logo rewitalizacja 1.08.2017.png
program-rodzina-500-plus.jpg
aplikacja policji.png
obywatel_slider.jpg
KMZB.png
baner KarlinoZeitung.jpg
ikonkaSIPparseta.jpg
WNE_logo_niebieskie.jpg.png
Kościół pw. św. Michała Archanioła
04 / 07 / 2017 | Administrator

Kościół św. Michała w Karlinie  wzniesiony został, jak podaje Micraelius w 1510 roku na polecenie biskupa Martina Carith, przez ówczesnego burmistrza i przedstawiciela kościoła w Karlinie Clausa Rinkholda, prawdopodobnie na miejscu wcześniejszego kościoła w Karlinie, zniszczonego w 1409 r. Wydaje się, że przez około 100 lat od czasu spalenia miasta przez księcia szczecińskiego Bogusława VIII - w okresie wyraźnego upadku miasta i kryzysu spowodowanego nieustabilizowaną sytuacją polityczną, mieszkańcy korzystali z prowizorycznej kaplicy wzniesionej na miejscu zniszczonego kościoła. Biskup Magnus otrzymał na ten cel w 1418 r. 30 tys. guldenów tytułem odszkodowania przyznanego przez sobór w Konstancji (oraz z kaplicy św. Jerzego zlokalizowanej za miastem przy drodze prowadzącej do Koszalina). Patronat nad kościołem sprawowali początkowo biskupi kamieńscy, natomiast po sekularyzacji - książęta szczecińscy. Od 31 grudnia 1729 r. magistrat miał prawo powoływania diakona. Do parafii kościoła karlińskiego należało miasto Karlino wraz z terenem wyspy zamkowej, młynami i innymi posiadłościami miejskimi i książęcymi oraz wsie Kowańcz, Redlino i Karścino. Początkowo kościół obsługiwał jeden ksiądz, od 1655 r. powołano drugiego kapelana, który zatrudniony był jednocześnie w szkole. Od końca XVII w. wymieniany jest także organista. Kościół otoczony był cmentarzem, który był miejscem pochówku dla mieszkańców Karlina i wsi należących do parafii karlińskiej. Cmentarz przykościelny zlikwidowano na początku XIX w. przenosząc go na ulicę Koszalińską na tzw. Wzgórze Wiatraczne (teren obecnego parku).

Na początku XX w. otwarto nowy cmentarz na przedłużeniu parku na Górze Karola - w miejscu do dziś wykorzystywanego parku, na którym wzniesiono neogotycką kaplicę.

Dawny wygląd kościoła znany jest z rycin E. Lubinusa i M. Meriana - posiadał on jeszcze ok. połowy XVII w. wysoką sygnaturkę na szczycie wieży oraz na zwieńczeniu dachu we wschodniej części korpusu nawowego. Kościół został zniszczony znacznie podczas pożaru w 1685 r. - należy podejrzewać, że wypalone zostało głównie wnętrze korpusu nawowego i prezbiterium. Można sądzić, że rozwarstwienie widoczne w narożnikach wieży i naw, a także pewne niekonsekwencje w kompozycji wieży są rezultatem odbudowy kościoła po pożarze w ostatniej ćwierci XVII w. Literatura podaje, że podczas tego pożaru zniszczony został obraz namalowany na drewnie, wspomniany przez Cramera w jego "Pomerschen Kirchengeschichte", przedstawiający naturalnej wielkości wizerunek biskupa Martina Carith - fundatora kościoła, który został w nim pochowany, oraz obraz przedstawiający scenę "Uczty u Heroda" i "Ścięcia Jana Chrzciciela". Zniszczony został również kamienny nagrobek biskupa Martina Weyhera z II poł. XVI w. znajdujący się w prezbiterium kościoła. Został on później odnowiony na koszt rodziny biskupa (miasta nie było stać na taki wydatek).

W 1807 roku kościół ucierpiał znacznie podczas kwaterowania i przemarszów wojsk francuskich w okolicy Karlina. Wykorzystywany był wówczas jako magazyn wojskowy. Część wyposażenia kościoła przeniesiono do budynku plebani, gdzie odbywały się nabożeństwa. Dopiero w końcu XIX w. znów przeznaczono kościół na cele sakralne. Należy dodać, że od początku XIX do 1907 r. kościół był przesłonięty od strony rynku, budynkiem ratusza spalonego w 1907 r. i wówczas przeniesionego na narożnik południowo - wschodni Placu Kościelnego.

W 1866 r. przeprowadzono poważne prace remontowe w kościele. Na okres remontu na tymczasową funkcję kościelną zaadaptowano dawną ujeżdżalnię garnizonu, dokąd przeniesiono ławki, ołtarz, ambonę i inny sprzęt z kościoła. Z powodu trwającej wojny odczuwano znaczne trudności z doborem załogi budowlanej, w związku z czym przy budowie pomogli austriaccy jeńcy, dzięki którym jesienią zakończono prace. Prawdopodobnie w tym czasie zmieniono wymiary otworów okiennych w elewacji północnej i dokonano szeregu innych zmian czytelnych w obecnej formie kościoła. W 1872 r. odnowiono boczne wejście do kościoła od strony południowej, wydaje się, że obecna forma tejże kruchty zachowała niewiele struktury dawnego obiektu (widocznego na rycinie Meriana) i można traktować ją w całości jako XIX-wieczną. W 1894 r. wykonano prace nad centralnym ogrzewaniem kościoła. Szereg prac remontowych przeprowadzono w 1890 r. - uzupełniono i oczyszczono strukturę murów, przebito drugie okno w zakrystii , gdzie zainstalowano też piec kaflowy, oraz powiększono chór organowy. Kościół podczas II wojny światowej nie został zniszczony. Poświęcony ponownie został 24.XI.1945r. W okresie powojennym wykonano nowe instalacje elektryczne, centralnego ogrzewania elektrycznego, radiofonizację, pokrycie wieży blachą, dwa witraże figuralne w prezbiterium. W latach 90. XXw. w oknach wstawiono witraże. W 2006r. w ramach I etapu prac dotyczących rewitalizacji centrum Karlina, zagospodarowano teren wokół kościoła. Przy kościele stanął również pomnik patrona parafii – św. Michała Archanioła. W 2007r. rozpoczęto prace nad przywróceniem świetności zabytkowych organów.

W 2009 r. kościół zdobył certyfikat "Perła w Koronie 2009", będący wyrazem uznania w oczach internautów, którzy przez dwa wakacyjne miesiące głosowali w regionalnym plebiscycie portalu naszemiasto.pl na dziesięć najbardziej niezwykłych budowli i pereł architektury. Głosy turystów, sympatyków, także tych z najbliższej, lokalnej społeczności, żywo zainteresowanych promocją bogactwa i piękna swojej ziemi.

Plebiscyt był rozgrywany równolegle w 8 województwach. Karliński kościół zdobył 13.773 głosy od internautów plasując się na III miejscu wśród dziesięciu najbardziej niezwykłych budowli i pereł architektury. Certyfikat znajduje się w galerii. W 2010 r. kościół obchodził jubileusz 500-lecia.

W 2012 roku kościół przeszedł remont kapitalny w ramach projektu pn. "Przebudowa, remont zagospodarowanie terenu zabytkowego kościoła w Karlinie." W ramach remontu zostały przeprowadzone działania dotyczące m. in. zagospodarowania terenu: ogrodzenie kościoła, remont elewacji i wieży kościoła, wykonanie iluminacji kościoła, wymianę stolarki okiennej oraz instalacji ogrzewania i monitoringu oraz przygotowanie wieży widokowej. Remont kościoła i przygotowanie w nim wieży widokowej był jednym z działań wpisujących się w tworzenie infrastruktury turystycznej w Karlinie. Pozyskane fundusze umożliwiły kompleksowy remont naszego zabytku stojącego w sercu miasta. Pieniądze te pozwoliły odkryć prawdziwy urok tego sakralnego miejsca, które było świadkiem burzliwej historii miasta. Pozwoliły, by był częścią Karlina przez kolejne wieki. Całkowita wartość projektu wyniosła 2.030.751,46 zł brutto. Kwota wydatków kwalifikowanych 1.983.265,46 zł brutto. Natomiast dofinansowanie (75% wartości wydatków kwalifikowanych) 1.487.449,09 zł brutto. Pozostała kwota to wkład własny parafii, która na ten cel otrzymała dotację z budżetu gminy Karlino. Dotacja była to kwota wynosząca 535.087,00 zł brutto.

Więcej na stronach:

Strona 1

Strona 2

1. Wieża kościoła pw. św. Michała Archanioła udostępniana jest do zwiedzania po wcześniejszym ustaleniu z Centrum Informacji Turystycznej. Istnieje możliwość zwiedzania kościoła i wieży z przewodnikiem.

  • od dnia 1 maja do 30 września codziennie od godz. 8.00 do 18.00.
  • od 1 października do 30 kwietnia codziennie od godz. 8.00 do 15.00.
  • wejścia w innych terminach przez osoby indywidualne oraz grupy możliwe jedynie po uzgodnieniu z biurem parafii lub Centrum Informacji Turystycznej – tel. 94 311 35 09.

2. Po wcześniejszym ustaleniu z Centrum Informacji Turystycznej istnieje możliwość zwiedzania kościoła  i wieży z przewodnikiem.

Karlińskie organy

Karlińskie organy zbudowane zostały w stylu neogotyckim. Podczas prac, na największej piszczałce znaleziono zapisaną datę 1854 r. Oznacza to, iż organy są starsze niż dotychczas przypuszczano.

Jest to instrument o 17 głosach. Posiada trakturę mechaniczną, klapowo – zasuwową. Jest to najstarszy typ traktury stosowany w organach.

Przed renowacją organy były nieczynne od wielu dziesiątek lat. Czas, owady i zaciekająca z nieszczelnego dachu woda sprawiły, że instrument uległ całkowitej ruinie. Konieczna była wymiana niemal wszystkich z 999 piszczałek.

Wykonanie prac powierzono Firmie Usług Muzycznych „Wojt-Studio” z Chełmna nad Wisłą. Prace rozpoczęto 15.06.2008 r., a zakończono  20.12.2008 r.

Istotą prac renowacyjnych było zachowanie zabytkowego charakteru instrumentu. Prace podzielono na cztery etapy. Pierwszy to całkowity demontaż instrumentu. Drugi to impregnacja drewna, a trzeci, szczegółowa selekcja poszczególnych elementów i detali z przeznaczeniem do naprawy i wymiany. Elementy, których nie dało się już naprawić, były wykonywane od nowa, z zachowaniem odpowiedniego materiału, z którego został on pierwotnie wykonany. Czwarty i ostatni etap polegał na zamontowaniu wszystkich elementów do instrumentu, następnie na wyregulowaniu całego instrumentu, później ustawieniu piszczałek na wiatrownicach, ich intonacji i strojeniu. Cały mechanizm organów pozostał niezmieniony.

Dawny blask odzyskała również szafa organowa. Jest wolnostojąca, a kontuar (stół gry), zamykany drzwiczkami dwuskrzydłowymi. Frontowa oprawa szafy jest trójsegmentowa z nieco wysuniętą częścią środkową. Każdy segment zwieńczony został profilowanym fryzem koronkowym. U dołu szafy rozmieszczone elementy traktury, za prospektem wiatrownice, a tyłu wiatrownica pedałowa. W osobnej obudowie usytuowany jest wielofałdowy miech powietrzny, uruchamiany kiedyś ręcznie, a obecnie za pomocą dmuchawy elektrycznej. Warto jeszcze nadmienić, że podczas jednego z remontów świątyni, prospekt wraz z piszczałkami został zamalowany farbą olejną.

Ciekawostką jest to, że klawiatury instrumentu są w odwróconej kolorystyce. Klawisze tonowe -  zwykle białe, tutaj są czarne i zostały wykonane z drewna hebanowego, a klawisze diatoniczne (zwykle czarne), są białe pokryte listkiem kości.

Renowacja organów nie byłaby możliwa, gdyby nie wsparcie finansowe Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Galerie:
grafika
09 / 05 / 2013
aw
Ilość fotografii: 46
Wyślij link mailem
PDF
DRUKUJ
POWRÓT
WYPOWIEDZ
SIĘ